Ziarno soi Źródło: 123RF Zdjęcie Seryjne

Soja w dołku

Czerwcowe prognozy dla soi nie są optymistyczne. Ziarna będzie mniej. A dołek na rynku wywołany niższą produkcją oznacza mniejsze zapasy końcowe, ale i wyższe ceny dla odbiorców soi i śruty sojowej.

Tegoroczna globalna produkcja soi na świecie ma być niższa aż o 300 tysięcy ton. A to oznacza, że wyniesie ona nieco ponad 355 milionów ton. Zapasy końcowe spadną o 400.000 ton. A to, plus problem z zasiewami za oceanem, już przełożyło się na wzrost stawek. Tona soi w kontraktach w Chicago wyceniana jest 533 dolary. Śruta sojowa kosztuje blisko 320 dolarów za tonę.

Szansą dla europejskich odbiorców na tańsze zakupy, może być produkcja wewnętrzna. Zwłaszcza, że rosnące wśród rolników zainteresowanie kupnem soi i śruty sojowej, której nie trzeba by sprowadzać zza oceanu sprawia, że z roku na rok rośnie unijny areał upraw soi. W tym roku może sięgnąć miliona hektarów. To o ponad 2 procent więcej niż roku temu i aż o 11 procent więcej powyżej średniej z 5 lat. Dzięki temu unijni producenci dostarczą na rynek blisko 3 miliony ton tego bogatego w białko ziarna, bijąc tym samym rekord z zeszłego roku.

A ceny? Za importowaną śrutę sojową w portach płacimy teraz 1500 zł/t. Niemodyfikowana, sprowadzana z Europy, kosztuje 1850 zł/t.

Kolba kukurydzy Źródło: 123RF Zdjęcie Seryjne

Kukurydza „na maxa”

Deszczowa pogoda w największych rejonach upraw kukurydzy za oceanem, nadal krzyżuje szyki producentom. Zasiewy będą mocno utrudnione, a kolejne prognozy zbiorów są coraz niższe. Efekt? Notowania kukurydzy przekroczyły czteroletnie maksima.

Kukurydza drożeje w tempie, którego nikt nie zakładał, a rolnicy zachęceni coraz wyższymi stawkami, zaczynają ją siać przed terminem i wbrew pogodzie.

Zaledwie w miesiąc notowania za oceanem wzrosły prawie o 30%, a w ciągu roku o blisko 18%. W ślad za tymi spektakularnymi zmianami, mocno w górę ruszyły też kontrakty w Paryżu. Tylko w ciągu miesiąca notowania kukurydzy na giełdzie Matif zyskały ponad 8%, a roczna zmiana sięga blisko 6%. A na tym, zdaniem ekspertów, może się nie skończyć, bo czerwcowe prognozy pokazały spadek plonów kukurydzy. Lipcowe szacunki mogą tylko pogorszyć planowane wyniki.

Dzisiaj tona kukurydzy na parkiecie w Chicago, wycenia jest blisko na 180 dolarów za tonę. W Paryżu na niemal 180 euro za tonę. W przeliczeniu na złotówki, to zmiana o ponad 40 zł/t w porównaniu z początkiem czerwca. I powoli zmianę tę powinno być widać w krajowych cennikach. Teraz tonę kukurydzy z nowych zbiorów można zakontraktować średnio po 650 zł/t.

Kłos zboża Źródło: 123RF Zdjęcie Seryjne

Nowe zboża i ich ceny

Eksporterzy podnoszą ceny pszenicy konsumpcyjnej. Skupują ziarno, na razie bez ograniczeń, do końca czerwca. W portach tona kosztuje nawet 765 złotych. Rolnicy mając więc szansę na korzystniejszą sprzedaż ubiegłorocznych zapasów, ruszyli do podpisywania kontraktów. Tymczasem stawki w umowach na tegoroczny surowiec nie zmieniają się, bo mimo podwyżek cen pszenicy na paryskiej giełdzie, handlowcy wstrzymują się z decyzjami i obserwują rynek.

Krajowe magazyny, za pierwszą pszenicę, będą płacić na poziomie 690 zł/t – 700 zł/t.

Kontrakty na nowe zboża
magazyny skupowe zł/t
pszenica konsumpcyjna 12,5% 690-700
pszenżyto 605-615
jęczmień paszowy 595-615
żyto paszowe 570-575
źródło: BM Start

Powinno to pozwolić na zgromadzenie odpowiedniej ilości ziarna potrzebnego na eksport. Pierwsze transporty będą załadowywane we wrześniu. Porty płacą za pszenicę w kontraktach z dostawą od września do grudnia, od 720 zł/t do 765 zł/t.

Kombajn w czasie żniw Źródło: 123RF Zdjęcie Seryjne

Coraz bliżej zbiorów zbóż

Pogoda sprzyja szybkiemu dojrzewaniu zbóż. Za dwa tygodnie pierwsze koszenie jęczmienia. Tymczasem ubiegłorocznego ziarna wciąż na rynku jest sporo. Największa podaż jest właśnie jęczmienia paszowego, a także kukurydzy i pszenicy. Ale chętnych na ziarno brak.

Zboża w krajowych magazynach
ceny transakcyjne zł/t
pszenica konsumpcyjna 14% 700-760
pszenica konsumpcyjna 12% 680-740
pszenica paszowa 650-700
pszenżyto 650-700
jęczmień konsumpcyjny 700-750
jęczmień paszowy 660-725
żyto konsumpcyjne 710-740
żyto paszowe 630-670
owies konsumpcyjny 700-760
owies paszowy 650-700
źródło: BM Start

Za to w portach sytuacja dla rolników znacznie pomyślniejsza. Eksporterzy zaczęli przyjmować pszenicę z terminami realizacji do końca czerwca oraz kukurydzę.

Zboża w portach
ceny transakcyjne zł/t
pszenica konsumpcyjna 750-755
pszenica paszowa 730-735
kukurydza 700
źródło: BM Start

Pole zboża Źródło: 123RF Zdjęcie Seryjne

Zboża coraz tańsze

Pierwsze pokosy jęczmienia już za dwa tygodnie. Gorące cięcie cen już teraz. Tanieją wszystkie zboża – od pszenicy aż po żyto. Analitycy szacują, że tegoroczna produkcja powinna zaspokoić wewnętrzny popyt i potrzeby eksportowe. W niektórych rejonach, jak w basenie Morza Czarnego, prognozy są więcej niż optymistyczne. A jeśli ziarna ma być pod dostatkiem, trudno oczekiwać wysokich cen.

Jeśli można gdzieś jeszcze podpisać umowy kontraktacyjne na pszenicę powyżej 700 złotych za tonę, to tylko w krajowych portach przy sprzedaży na eksport. Ale to i tak co najmniej o 40 złotych mniej, niż tydzień temu. Na sprzedaż w takiej cenie nie ma już szans na krajowym podwórku. tu stawki wszystkich zbóż są o 40 zł/t-60 zł/t niższe, niż na początku czerwca.

Zboża – żniwa 2019 rok
umowy kontraktacyjne w kraju zł/t
pszenica konsumpcyjna 650-680
pszenica paszowa 600-650
pszenżyto 570-610
żyto paszowe 540-570
jęczmień 570-600
kukurydza 640-660
kukurydza mokra 400-450
Ziarno zboża Źródło: 123RF Zdjęcie Seryjne

Przeceny na rynku zbóż

Dobre prognozy na rozpoczynający się sezon siłą napędową spadków na światowych giełdach. Pszenica na paryskim parkiecie zaledwie w ciągu tygodnia straciła blisko 8 euro. Na takie spadki nie pozostały obojętne poszczególne rynki.

Krajowy rynek już zareagował przecenami. I to sporymi, bo pszenica konsumpcyjna (nawet ta o wysokich parametrach) kupowana jest na eksport nie drożej niż po 765 złotych za tonę, a kukurydza maksymalnie po 700 zł/t. I jeśli mówić o sprzedaży, to w zasadzie jedyne większe transakcje na jakie mogą liczyć producenci zbóż.

Rynek krajowy czeka już na nowe żniwa. Handlu praktycznie nie ma, za to ofert sprzedaży przybywa lawinowo. Rolnicy starają się jak najszybciej opróżnić magazyny przed nowym sezonem, ale to samo starają się zrobić firmy skupowe i przetwórcy. W efekcie zboża jest pod dostatkiem.

Największy problem jest teraz z upłynnieniem jęczmienia, kukurydzy i pszenicy paszowej. I to właśnie ceny tych zbóż najszybciej teraz spadają.

Zboża
ceny transakcyjne zł/t
jęczmień konsumpcyjny 700-760
jęczmień paszowy 660-700
kukurydza 650-705
pszenica paszowa 690-740

Nieco więcej chętnych można znaleźć na pszenicę konsumpcyjną. Ale musi być tanio. Tona wyceniana jest na średnio 730 złotych. Wyjątek stanowią żyto i owies, które trzymają wysoką cenę, bo niewiele już ich zostało w sprzedaży.

Zboża
ceny transakcyjne zł/t
pszenica konsumpcyjna 700-760
żyto konsumpcyjne 710-740
żyto paszowe 630-670
pszenżyto 660-710
owies konsumpcyjny 700-750
owies paszowy 650-700

 

Kwitnący rzepak Źródło: 123RF Zdjęcie Seryjne

Rzepak – ceny i prognozy zbiorów

Po środowym spadku nadeszło uspokojenie i cen i handlu. Rynek jakby czekał na wyraźniejszy impuls do działania. Transakcji na rzepak jest niewiele, a wszyscy patrzą w niebo i na prognozy zbiorów.

A te według ostatnich szacunków Komisji Europejskiej mają być najniższe od 2007 roku i to nawet przy zakładanym wyższym plonie z hektara niż w ostatnim sezonie. Tegoroczne, unijne zbiory, prawdopodobnie nie sięgną 19 milionów ton. Powierzchnia zasiewów rzepaku w Unii Europejskiej jest w tym roku o ponad 14% mniejsza, niż w zeszłym (niespełna 6 mln ha). To najmniejszy areał od 7 lat. I szansa dla krajowych producentów rzepaku, bo w Polsce zbiory w tym roku powinny wzrosnąć i mogą być o 10% wyższe, niż w ostatnim sezonie (2,39 mln ton).

Do rekordu ponad trzy milionowej produkcji, który padł w 2014 roku, jeszcze daleko, ale wzrost na tle całej UE to dobra informacja dla plantatorów.

A ceny? Tona ubiegłorocznego rzepaku kosztuje średnio 1550 złotych. Ale chętnych do zakupów praktycznie nie ma, bo wiele zakładów ma już przerwy produkcyjne. Zdecydowanie większe zainteresowanie jest podpisywaniem umów kontraktacyjnych. Tu średnia stawka to 1570 złotych za tonę, czyli mniej więcej tyle, ile przed rokiem.

Kłosy zboża Źródło: 123RF Zdjęcie Seryjne

Raport zbożowy

Światowa produkcja najwyższa od lat, a w tle dwie wojny handlowe. Jakie będą ceny zbóż w tym sezonie, wciąż trudno wyrokować.

Międzynarodowa Izba Zbożowa prognozuje, że światowa produkcja pszenicy może być najwyższa od kilku sezonów i przekroczy 765 milionów ton. Przy przewidywanym zużyciu na poziomie z ostatniego roku, ceny na giełdach powinny spadać. Tymczasem amerykańska wojna na cła z Chinami i teraz z Meksykiem, skutecznie zablokowała przeceny. A pszenica nawet zdrożała.

Pszenica – giełdy
kontrakty terminowe
Chicago 191,03 USD/t
Paryż 195,25 Euro/t

Ale tym razem notowania sobie, a wewnętrzne rynki sobie. U nas nadmiar wystawionego zboża i gotowość rolników do szybszej i tańszej sprzedaży oraz niespieszne zakupy na kilka tygodni przed żniwami, zaowocowały przecenami.

Zboża
ceny transakcyjne zł/t
pszenica konsumpcyjna 740-770
pszenica paszowa 690-760
żyto konsumpcyjne 690-740
żyto paszowe 640-670
jęczmień konsumpcyjny 700-760
jęczmień paszowy 660-700
owies konsumpcyjny 700-760
owies paszowy 640-700
pszenżyto 670-720

Ale mimo obniżek, jest drożej niż rok temu. Drożej nawet o kilkadziesiąt złotych za tonę.

Kombajn na polu Źródło: 123RF Zdjęcie Seryjne

Zboże – plany i plony

Ponad 4 miliony 300 tysięcy hektarów obsiali w tym sezonie zbożami ozimymi rolnicy. To więcej niż rok temu. A co najważniejsze to, że zboża są w dobrej kondycji i plony powinny być zadowalające – ocenia Główny Urząd Statystyczny.

Zboża przezimowały zdecydowanie lepiej niż w zeszłym roku, a wiosenne zmagania z pogodą nie wyrządziły dużych strat – oceniają analitycy. Oczywiście lokalnie sytuacja na poszczególnych polach może być różna, ale ogólnie nie ma na co narzekać. Straty mrozowe w zbożach ozimych były zdecydowanie mniejsze niż rok wcześniej, a stan zasiewów eksperci oceniają jako dobry. Widać to po skali zakwalifikowanych do zaorania lub zaoranych pól.

Do połowy maja powierzchnia takich upraw wyniosła około 5,5 tysiąca hektarów – to zaledwie 0,1%, podczas gdy w zeszłym roku było ich siedmiokrotnie więcej. Zbóż ozimych zasiano w tym sezonie o ponad 3,5% więcej niż rok temu.

Powierzchnia upraw zbóż ozimych
zasiewy 2019 r. w mln ha
ogółem 4,3 +3,5%
w tym:
pszenżyto 1,1 +1,1%
pszenica 1,9 +3,5%
jęczmień 0,2 +2,8%
żyto 0,9 +7,4%
źródło: GUS

Ważnym czynnikiem, który mógł zdecydować o wyborze żyta (którego zasiano zdecydowanie więcej, niż w roku ubiegłym), była cena. Żyto od zeszłorocznych żniw drożało i teraz kosztuje około 700 złotych za tonę (za ubiegłoroczne ziarno) i przynajmniej 550 zł/t w umowach kontraktacyjnych.

Niewielkie korekty tylko w zasiewach zbóż jarych. Mniej w tym roku zasiano pszenicy i owsa. Nieznacznie mniej (-0,1%) jęczmienia. Wyjątek stanowią mieszanki zbożowe, których nasion do gruntu trafiło o ponad 4% więcej niż rok wcześniej.

Ziarno łubinu Źródło: 123RF Zdjęcie Seryjne

Pasze nadal drogie

Najpierw brak wody, potem przymrozki, teraz nadmiar opadów – trawy i rośliny paszowe wciąż mają pod górkę tej wiosny. Nie łatwo mają też hodowcy zwierząt, bo dodatków paszowych na rynku jest coraz mniej.

Na łąkach traw przybywa wolniej, niż mogliby sobie tego życzyć hodowcy zwierząt. Deszcz wprawdzie przyspieszył wegetację, ale trawy i rośliny paszowe potrzebują jeszcze słońca i czasu, by nadrobić starty. Trwa więc dokarmianie zwierząt, a dodatków paszowych na rynku jest coraz mniej. I zamiast tanieć, część surowców drożeje.

Tak jest w przypadku otrąb, które zdrożały w ciągu ostatnich dwóch tygodni średnio o 30 złotych za tonę. To rekordowo drogo, jak na koniec maja.

Otręby
ceny transakcyjne zł/t
pszenne 620-680
żytnie 600-660

Korzystniejsze dla kupujących zmiany zaszły w cenach peluszki, gryki czy łubinu.

Pasze
ceny transakcyjne zł/t
kukurydza mokra 460-510
peluszka 840-900
gryka 850-890
łubin 950-1050
bobik 950-1050
proso 1600-1700