Zwolnienia w podatku dochodowym rolników z grup producenckich

Od 1 stycznia 2004 r. najbogatsi rolnicy posiadający wielohektarowe gospodarstwa nie będą musieli płacić podatku od dochodów ze sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych. Taką możliwość daje im luka prawna w uchwalonej niedawno przez Sejm noweli ustawy o PIT. Dziś Senat zdecyduje, czy kontrowersyjny przepis zniknie z ustawy.

Chodzi o nowelizację ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) uchwaloną przez Sejm w październiku tego roku. A konkretnie o zmianę dokonaną w art. 21, który zawiera wykaz dochodów zwolnionych z opodatkowania. Posłowie postanowili rozszerzyć zwolnienie dla rolników sprzedających produkty roślinne i zwierzęce z własnej uprawy lub hodowli o zwolnienie także dla tych, którzy sprzedają swe produkty, należąc do grupy producenckiej. Przepis sformułowano jednak w taki sposób, że powstała luka prawna, której skutków dla budżetu resort finansów nie jest nawet w stanie oszacować.

Zabrakło precyzji

Obecnie z podatku zwolnione są dochody ze sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy lub hodowli. Teraz przepis uzupełniono o zapis, który stanowi, iż „zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 71, dotyczy także dochodów ze sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych dokonywanej przez osoby fizyczne wchodzące w skład grup producentów rolnych (…)”.

Klucz tkwi w ust. 19, a właściwie braku słów „z własnej uprawy lub hodowli”. Wprowadza się bowiem zwolnienie z podatku dla osób fizycznych wchodzących w skład grup producenckich, nie precyzując, że zwolnione będą dochody ze sprzedaży produktów pochodzących z własnej uprawy lub hodowli, jak to jest w przypadku rolników indywidualnych. Dzięki temu może dojść do sytuacji, że najbogatsi rolnicy posiadający wielohektarowe gospodarstwa, a należący do grupy producenckiej będą mogli sprzedawać całą swą produkcję jako zwolnioną z podatku także wtedy, gdy pod uprawę lub hodowlę w ramach grupy przeznaczą tylko niewielką część swojej ziemi. Bez ograniczeń będą też mogli skupować (a potem sprzedawać bez podatku) produkty od indywidualnych rolników, czego im zresztą ustawa o grupach producenckich nie zabrania, co potwierdza Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W informacji przekazanej nam przez resort czytamy m.in., że ustawa umożliwia „skupowanie produktów od indywidualnych rolników, z czego korzystają w swojej działalności grupy producentów rolnych”.

Kontrowersyjny przepis

Kontrowersje wokół przepisu zgłoszonego w drugim czytaniu projektu ustawy przez Marka Zagórskiego (SKL) nie przeszkodziły w uchwaleniu ustawy. Co ciekawe, poprawkę przyznającą zwolnienie podatkowe dla rolników z grup producenckich uchwalono 206 głosami przy 203 głosach przeciwnych i dwóch wstrzymujących się. 49 posłów nie głosowało. Mimo sprzeciwu SLD i UP (oba kluby nie głosowały za przyjęciem poprawki) zwolnienie uchwalono głosami PO, PiS, PSL, Samoobrony, LPR, PLD, SKL, PBL, a także innych mniejszych kół parlamentarnych.

Intencją poprawki – jak powiedział nam jej autor – było usunięcie niespójności w przepisach ustawy o PIT, która zniechęcała rolników do zakładania grup producenckich. Jednak propozycja – jak powiedział poseł Zagórski – „na skutek pośpiechu nie została przedyskutowana w Komisji Finansów Publicznych”. Nieznane są jej skutki finansowe. „Dochody zwolnione na podstawie art. 21 (…) nie są wykazywane w zeznaniach podatkowych, z tego względu Ministerstwo Finansów nie jest w stanie oszacować skutków budżetowych tego zwolnienia” – twierdzi MF.

Mało tego. Pojawiły się nawet głosy, że skoro grupa producencka jest osobą prawną, to podobną zmianę – dla równego traktowania podatników – należałoby wprowadzić także w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT).

Z takim twierdzeniem nie zgadza się poseł Zagórski. – Gdyby wprowadzić zwolnienie w ustawie o CIT, to zwolnienie z przedmiotowego stałoby się zwolnieniem podmiotowym, dla grup producenckich – przekonuje w rozmowie z „Rz”.

Sposób na lukę

Tymczasem sposób na wyeliminowanie luki prawnej jest prosty. Jeśli nie chce się rezygnować ze zwolnienia dla produktów sprzedawanych przez rolników z grup producenckich, wystarczy dodać w ust. 19, że chodzi o produkty sprzedawane przez rolnika członka grupy producenckiej grupie, do której przynależy.

Dziś Senat ma głosować nad poprawkami do noweli ustawy o PIT, a wśród nich nad tą, która likwiduje nowe zwolnienie.

Źródło: Rzeczpospolita