Giełdy towarowe: rząd zatwierdził projekt nowelizacji

Szerszy krąg podmiotów, które mogą być członkami giełdy towarowej i izby rozrachunkowej, oraz zmniejszenie wymogów organizacyjno-kapitałowych to najbardziej istotne zmiany w projekcie nowelizacji ustawy o giełdach towarowych przyjętej w tym tygodniu przez rząd. Dotychczasowe przepisy oceniane były przez ekspertów jako zbyt rygorystyczne.

Uchwalona 26 października 2000 r. ustawa o giełdach towarowych nadmiernie odbiegała od rzeczywistości gospodarczej i realiów rynku. Już jesienią ubiegłego roku Sejm przyjął poselski projekt jej nowelizacji. Zakładał on jednak tylko wydłużenie okresu dostosowawczego dla podmiotów działających na giełdowym rynku towarowym do 1 stycznia 2004 r., aby był czas na przygotowanie i wprowadzenie istotnych zmian. Przyjęty przez rząd 8 bm. projekt nowelizacji zawiera wiele nowych regulacji dotyczących organizacji i funkcjonowania giełd towarowych, izb rozrachunkowych i towarowych domów maklerskich. Jednak nie wszystkie zaproponowane zmiany oceniane są przez zainteresowanych pozytywnie.

Mniejsze wymagania

Ustawa w poprzednim kształcie, zdaniem ekspertów i praktyków, narzucała giełdom i domom maklerskim działającym na rynku towarowym zbyt wysokie, dla większości nierealne do spełnienia, wymagania. W tej sytuacji część funkcjonujących dotychczas giełd zrezygnowała z podejmowania starań o licencję, przekształcając się w handlowe biura pośrednictwa.

 – Dotychczas żaden z uczestników obrotu giełdowego (giełdy, biura maklerskie) nie wystąpił do Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z wnioskiem o uzyskanie licencji, gdyż zapewne uznano, że te wymagania są zbyt wygórowane – przyznaje Marek Dul z KPWiG. Zaproponowane w nowelizacji zmiany zmierzają do zliberalizowania wymagań kapitałowych i organizacyjnych na rynku kasowym w stosunku do uczestników giełdowego obrotu towarowego.

Zróżnicowano wysokość minimalnego kapitału zakładowego spółki prowadzącej giełdę towarową. Nadal kapitał ma wynosić 3 mln zł, ale gdy spółka będzie się zajmować wyłącznie obrotem towarami, wystarczy kapitał 1 mln zł. Spółka akcyjna prowadząca giełdę towarową może być spółką publiczną, toteż jej akcje nie mogą być wyłącznie imienne, co było dotychczas obowiązkowe.

Nowi członkowie

Członkami giełdy, poza licencjonowanymi towarowymi domami maklerskimi, mogą zostać: domy składowe, grupy producentów rolnych oraz spółki handlowe. Podobne uprawnienia przyznano również przedsiębiorstwom energetycznym i odbiorcom uprawnionym do korzystania z usług przesyłowych.

Rozszerzenie uczestników obrotu giełdowego powinno – zdaniem ekspertów – umożliwić zwłaszcza spółkom handlowym świadczenie usług na giełdach towarowych bez konieczności spełnienia specjalnych wymagań. Daje to szanse na stworzenie dodatkowych miejsc pracy dla osób trudniącym się handlem i pośrednictwem w sprzedaży.

Przedmiotem obrotu giełdowego, oprócz – jak dotychczas – płodów rolnych, surowców, będą mogły być także limity emisji zanieczyszczeń oraz prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od wartości tych limitów.

Ważną zmianą jest umożliwienie towarowym domom maklerskim prowadzenia działalności również w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie tylko, jak dotychczas, spółki akcyjnej. Oznacza to przede wszystkim możliwość prowadzenia działalności po niższych kosztach.

Towarowym domom maklerskim i maklerom niezależnym nie będzie jednak wolno prowadzić działalności maklerskiej w zakresie praw majątkowych, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od kursów walut i stóp procentowych. Jest to zastrzeżone dla biur maklerskich, które uzyskają zezwolenia na podstawie ustawy – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

 – Ustawa w nowym kształcie tym samym uniemożliwia towarowym domom maklerskim i maklerom niezależnym nabywanie lub sprzedawanie pochodnych od kursów walut i stóp procentowych, co uważamy za zbyt duże ograniczenie, a tym samym i zmianę niekorzystną – twierdzi wiceprezes Warszawskiej Giełdy Towarowej Artur Żur. Innym słabym punktem znowelizowanej ustawy jest – zdaniem Żura – niewystarczające poszerzenie zakresu działania izby rozrachunkowej. Nadal nie będzie mogła ona rozliczać transakcji towarowych na rynku gotówkowym.

Źródło: Rzeczpospolita